Słodki grzech powszedni 🍩

 Tradycja ma to do siebie że potrafi przetrwać najsurowsze diety i najbardziej restrykcyjne postanowienia noworoczne. Raz w roku cała Polska jednoczy się w niezwykłym rytuale który na jeden dzień zawiesza prawa dietetyki oraz logiki. Tłusty czwartek to fenomen wymykający się prostym definicjom kulinarnym ponieważ pączek w tym dniu przestaje być zwykłą drożdżową kulką nadziewaną konfiturą a staje się symbolem kulturowej ciągłości i swoistym obowiązkiem patriotycznym.

 Tradycja Tłustego Czwartku sięga bardzo dawnych czasów, jeszcze sprzed chrześcijaństwa. Jej korzenie tkwią w obrzędach pogańskich, związanych z pożegnaniem zimy i powitaniem wiosny. W starożytnym Rzymie obchodzono wtedy tzw. zapusty, czyli huczne uczty, podczas których zajadano się tłustymi potrawami i mięsem, popijając je winem. Co ciekawe, pierwsze „pączki” wcale nie były słodkie. Robiono je z ciasta chlebowego i nadziewano słoniną lub mięsem.

 Z czasem, wraz z rozwojem chrześcijaństwa, zwyczaj ten został włączony do kalendarza liturgicznego jako ostatnia okazja do obfitego jedzenia przed Wielkim Postem. Tłusty Czwartek rozpoczynał ostatni tydzień karnawału, czyli czas zabawy, tańców i uczt przed okresem wyrzeczeń. W Polsce tradycja ta zadomowiła się na dobre w średniowieczu. Na dworach i w domach szlacheckich zajadano się pączkami, faworkami i innymi wypiekami, wierząc, że kto w Tłusty Czwartek nie zje choć jednego pączka, temu nie będzie sprzyjało szczęście przez cały rok. Pączki stopniowo stawały się coraz bardziej puszyste i słodkie, a ich nadzienie (od konfitur po marmolady) było oznaką dobrobytu.

 Dzisiaj kolejki ustawiające się przed cukierniami jeszcze przed świtem przypominają o czasach w których o pewne dobra należało walczyć z determinacją godną lepszej sprawy. Stanie na mrozie przez kilkadziesiąt minut by zdobyć pudełko wypełnione lukrowanym szczęściem jest wpisane w ten scenariusz tak głęboko jak samo nadzienie z róży. Nie ma znaczenia czy jesteśmy zwolennikami tradycji czy nowoczesnych wariacji z pistacją lub słonym karmelem bo w tym konkretnym momencie liczy się wyłącznie liczba pochłoniętych kalorii oraz duma z faktu że kolejny raz daliśmy radę sprostać ludowemu przysłowiu.

 Zabawne jest jak bardzo staramy się usprawiedliwić to zbiorowe szaleństwo. Powtarzamy sobie nawzajem że jeden pączek to przecież szczęście na cały rok a odmówienie poczęstunku w biurze czy w domu graniczy niemal z towarzyskim nietaktem. To fascynujący moment w którym znikają podziały społeczne i zawodowe a jedynym tematem rozmów staje się stopień wysmażenia ciasta oraz ilość skórki pomarańczowej na wierzchu. Tłusty Czwartek to jedyny taki dzień kiedy cukier puder na ubraniu nie jest powodem do wstydu lecz dowodem na aktywne uczestnictwo w celebracji życia i nadchodzącego końca karnawału.

 W świecie zdominowanym przez obsesję zdrowego stylu życia i liczenie każdego grama cukru ten jeden dzień stanowi wentyl bezpieczeństwa. Pozwalamy sobie na odrobinę beztroski i powrót do smaków dzieciństwa. Choć następnego dnia pewnie znowu przeprosimy się z sałatką i karnetem na siłownię to w czwartkowy wieczór z uśmiechem na ustach sięgniemy po ostatniego faworka udając że naprawdę nie wiemy skąd wzięło się to nagłe poczucie błogostanu.